Leaf spring dafo, ayağı ve ayak bileğini desteklerken arka bölümündeki esnek plastik yapının yaylanma özelliğinden yararlanan dinamik bir ayak ve ayak bileği ortezidir. Özellikle yürümenin salınım aşamasında ayak ucunun aşağı düşmesini azaltmak, ayağın zemine takılmadan ilerlemesini desteklemek ve topuk temasını kolaylaştırmak amacıyla değerlendirilebilir.

Bu tasarımda mekanik bir ayak bileği eklemi bulunmaz. Hareket, ortezin arka kısmındaki ince ve esnek gövdenin kontrollü biçimde bükülmesiyle gerçekleşir. Kullanıcı adım atarken plastik yapı bir miktar esner; yük azaldığında ise başlangıç konumuna dönerek ayağın yukarı yönlü hareketine destek sağlayabilir.
Ortezin hafif ve hareketli olması her kullanıcı için uygun olduğu anlamına gelmez. Ayak bileği kontrolü, kas gücü, diz stabilitesi, eklem hareket açıklığı ve yürüyüş biçimi ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir. Yeterli kontrolün sağlanamadığı durumlarda daha sert veya farklı tasarıma sahip bir sistem gerekebilir.
Leaf Spring Dafo Nasıl Çalışır?
Leaf spring dafo, baldırın arka kısmından ayak tabanına doğru uzanan esnek plastik gövdenin yay gibi çalışması sayesinde ayağın hareketini destekler. Yürüme sırasında oluşan kuvvet, arka bölümün kontrollü biçimde esnemesine neden olur. Ayağın üzerindeki yük azaldığında plastik gövde eski konumuna dönmeye çalışarak ayak ucunun yukarı kaldırılmasına katkıda bulunur.
Bu özellik, özellikle ayağı yukarı kaldıran kaslarda zayıflık bulunduğunda önem kazanır. Kullanıcı ayağını yerden kaldırdığı sırada ayak ucu aşağı doğru düşerse zemine takılma veya tökezleme riski artabilir. Esnek arka yapı, ayağın salınım sırasında daha güvenli bir pozisyonda tutulmasına yardımcı olabilir.
Yapının sağlayacağı destek kullanılan plastiğin kalınlığına, ortezin kesim çizgilerine, arka desteğin genişliğine ve kullanıcının ağırlığına göre değişir. İnce yapı daha fazla hareket sağlarken kalın veya geniş tasarım daha yüksek direnç oluşturabilir.
Leaf spring dafo, mekanik eklem kullanmadan esnek arka gövdesi sayesinde ayak bileğine dinamik destek sağlayan bir ortezdir. Yürümenin salınım aşamasında ayağın yukarı kaldırılmasına yardımcı olabilir, ayak ucunun zemine takılmasını azaltabilir ve topukla ilk teması destekleyebilir.
Leaf Spring Dafo Ne İşe Yarar?
Leaf spring dafo, ayak bileğinde tamamen sabit bir kontrol oluşturmadan yürüyüş sırasında ihtiyaç duyulan hafif ve dinamik desteği sağlamayı amaçlar.
Başlıca kullanım amaçları şunlardır:
- Ayak ucunun aşağı düşmesini azaltmak
- Yürürken ayağın zemine takılmasını önlemeye yardımcı olmak
- Salınım aşamasında ayağı daha güvenli konumda tutmak
- Topukla ilk teması desteklemek
- Ayağın aşağı yönlü hareketini belirli ölçüde sınırlandırmak
- Ayak ve ayak bileği hizasına yardımcı olmak
- Hafif kas güçsüzlüğünü desteklemek
- Yürüme sırasında daha akıcı bir adım geçişi oluşturmak
- Sabit modellere göre daha fazla hareket sağlamak
- Günlük hareketlerde enerji kullanımını azaltmaya yardımcı olmak
- Ayakkabı içerisinde düşük profilli bir kullanım sunmak
- Kullanıcının hareket özgürlüğünü mümkün olduğunca korumak
Leaf spring tasarımların dorsifleksiyona yardımcı olmak, ayağın salınım sırasında zeminden temizlenmesini desteklemek ve topuk temasına uygun pozisyon oluşturmak amacıyla kullanılabilmektedir.
Leaf Spring Dafo Hangi Hareketleri Destekler?
Leaf spring dafo, en belirgin desteği ayak bileğinin yukarı yönlü hareketinde ve ayağın salınım aşamasındaki kontrolünde sağlar.
Yürüme döngüsü sırasında ayak yerden ayrıldığında parmakların zemine sürtmemesi için ayak bileğinin yeterli miktarda yukarı kalkması gerekir. Ayağı kaldıran kaslar zayıf olduğunda ayak ucu aşağıda kalabilir. Esnek gövde, bu hareketin desteklenmesine katkı sağlayarak ayağın ileri taşınmasını kolaylaştırabilir.
Ayağın yere temas ettiği aşamada ise aşırı aşağı yönlü hareketi tamamen kilitlemeden belirli ölçüde direnç gösterebilir. Böylece ayağın kontrolsüz biçimde zemine vurmasının azaltılması hedeflenebilir.
Leaf Spring Dafo İle Eklemli Dafo Arasındaki Fark Nedir?
Leaf spring dafo, hareketi plastik gövdenin esnekliğinden elde ederken eklemli modelde ayak bileği seviyesinde mekanik bağlantılar bulunur.
İki tasarım arasındaki temel farklar şöyledir:
| Özellik | Leaf Spring Tasarım | Eklemli Tasarım |
| Hareket sistemi | Esnek plastiğin yaylanması | Mekanik ayak bileği eklemi |
| Mekanik parça | Bulunmaz | Bulunur |
| Dorsifleksiyon desteği | Esnek geri dönüşle sağlanır | Eklem ayarıyla kontrol edilir |
| Hareket sınırı | Plastik sertliğine bağlıdır | Durdurucu veya eklemle belirlenebilir |
| Ağırlık | Genellikle daha hafiftir | Mekanik parçalar nedeniyle daha ağır olabilir |
| Bakım ihtiyacı | Daha az mekanik bakım gerektirir | Eklem kontrolü gerekebilir |
| Ayakkabı uyumu | Daha düşük profilli olabilir | Yan eklemler daha fazla yer kaplayabilir |
| Kontrol seviyesi | Hafif veya orta destek | Daha ayrıntılı hareket kontrolü |
Eklemli sistem hareketin yönünü ve sınırını daha net biçimde kontrol edebilir. Yaylı tasarım ise daha basit, hafif ve esnek bir yapı sunar. Hangi seçeneğin uygun olduğu, kişinin yalnızca ayak bileğine değil diz ve kalça kontrolüne de bakılarak belirlenmelidir.
Leaf Spring Dafo İle Sabit Dafo Arasındaki Fark Nedir?
Leaf spring dafo, arka bölümünün esnemesine izin verdiği için ayak bileğinde belirli miktarda dinamik hareket sağlar. Sabit model ise ayak bileğini daha güçlü biçimde kontrol eder ve hareketi büyük ölçüde sınırlandırır.
Sabit sistemler ciddi kas zayıflığı, belirgin deformite, yüksek tonus veya güçlü stabilizasyon ihtiyacı bulunan kişilerde değerlendirilebilir. Yaylı yapı ise daha hafif desteğe ihtiyaç duyan ve belirli miktarda ayak bileği hareketinden yararlanabilecek kullanıcılarda tercih edilebilir.
Daha hareketli bir tasarımın her zaman daha iyi olduğu düşünülmemelidir. Yetersiz kontrol, dizin ve ayak bileğinin uygun olmayan pozisyonlara gitmesine neden olabilir. Aynı şekilde gereğinden fazla sert bir ortez de doğal yürüyüş hareketlerini sınırlayabilir.
Leaf Spring Dafo Kimler İçin Uygundur?
Leaf spring dafo, ayağı yukarı kaldıran kaslarında hafif veya orta düzeyde güçsüzlük bulunan ve yürürken ayak ucunu zeminden yeterince kaldıramayan kişiler için hekim kontrolünde değerlendirilebilir.
Uygun olabilecek durumlar şunlardır:
- Düşük ayak problemi
- Dorsifleksiyon kaslarında zayıflık
- Salınım sırasında parmakların yere takılması
- Hafif plantar fleksiyon kontrol ihtiyacı
- Topuk temasında yetersizlik
- Hafif veya orta dereceli kas tonusu değişikliği
- Ayak bileğinde korunmuş hareket açıklığı
- Diz kontrolünün yeterli olması
- Daha sert ortezlerle hareketin fazla kısıtlanması
- Hafif medial veya lateral ayak bileği instabilitesi
- Nörolojik nedenlere bağlı yürüme güçlüğü
- Bazı serebral palsi tabloları
- Bazı sinir yaralanmaları
- İnme sonrası gelişen düşük ayak
- Günlük yürümede dinamik desteğe ihtiyaç duyulması
Leaf Spring Dafo Hangi Durumlarda Uygun Olmayabilir?
Leaf spring dafo, güçlü ayak bileği kontrolü veya ileri düzey diz stabilizasyonu gereken durumlarda yeterli destek sağlamayabilir.
Dikkatle değerlendirilmesi gereken durumlar şunlardır:
- Belirgin diz bükülme instabilitesi
- Kontrolsüz diz geriye kaçması
- İleri düzey ayak bileği deformitesi
- Sabit ekin pozisyonu
- Ciddi kas veya tendon kısalığı
- Şiddetli spastisite
- Güçlü medial-lateral instabilite
- Ayağın nötr pozisyona getirilememesi
- İleri düzey kas zayıflığı
- Yüksek vücut ağırlığına bağlı yetersiz gövde direnci
- Ayakta açık yara
- İleri derecede duyu kaybı
- Ortezin kontrol edemeyeceği düzensiz hareketler
- Ayak bileğinde belirgin ağrı
- Güçlü sabitleme gerektiren ortopedik durumlar
Leaf Spring Dafo Düşük Ayakta Kullanılır Mı?
Leaf spring dafo, düşük ayak sorununda en sık değerlendirilen esnek ortez tasarımlarından biridir.
Düşük ayak, yürüme sırasında ayağın ön bölümünün yeterince yukarı kaldırılamamasıyla ortaya çıkar. Bu durum kullanıcının parmaklarını zemine sürtmesine, ayağını daha yüksek kaldırmasına veya kalçadan savurma hareketi yapmasına neden olabilir.
Yaylı arka gövde, ayak yerden kalktığında başlangıç konumuna dönerek ayağın yukarı doğru hareketine yardımcı olabilir. Böylece adımın daha güvenli ve akıcı hâle gelmesi hedeflenir. Hafif ve orta dereceli düşük ayak için tasarlanan düşük profilli leaf spring modelleri bulunmaktadır.
Leaf Spring Dafo Parmak Ucunda Yürümeyi Azaltır Mı?
Leaf spring dafo, tasarım sertliği yeterli olduğunda ayak bileğinin aşırı aşağı yönlü hareketine direnç göstererek hafif parmak ucu yürüme eğilimini azaltmaya yardımcı olabilir.
Ancak parmak ucunda yürümenin nedeni her zaman aynı değildir. Kas kısalığı, yüksek kas tonusu, duyu hassasiyeti, alışkanlık, denge problemi veya nörolojik bir durum bu yürüyüş şekline neden olabilir.
Ayak bileği nötr pozisyona getirilemiyorsa veya parmak ucunda yürüme güçlü kas tonusundan kaynaklanıyorsa esnek yapı yeterli olmayabilir. Böyle bir durumda daha güçlü kontrol sağlayan farklı bir tasarım değerlendirilebilir.
Leaf Spring Dafo Dizi Etkiler Mi?
Leaf spring dafo, ayak bileğinin hareketini değiştirdiği için yürüyüş sırasında dizin konumunu dolaylı olarak etkileyebilir.
Ayağın kontrolsüz biçimde aşağı yönelmesi dizin geriye itilmesine katkıda bulunabilir. Plastik gövdenin plantar fleksiyona karşı oluşturduğu direnç, bazı kullanıcılarda bu hareketi azaltabilir. Bununla birlikte arka desteğin fazla esnek olması yeterli kontrol sağlamayabilir.
Ortez gereğinden fazla sert hazırlanırsa kaval kemiğinin öne ilerlemesi kısıtlanabilir. Bu nedenle plastik sertliği yalnızca ayağın değil, dizin yürüyüş sırasındaki hareketi değerlendirilerek seçilmelidir.
Leaf Spring Dafo Dengeyi Destekler Mi?
Leaf spring dafo, ayağın yere daha kontrollü temas etmesine ve ayak ucunun zemine takılmasının azalmasına yardımcı olarak yürüme güvenliğini destekleyebilir.
Ayağın salınım sırasında uygun pozisyonda tutulması, kullanıcının tökezleme korkusunu azaltabilir. Topukla daha kontrollü temas edilmesi de adımın başlangıcında daha düzenli bir zemin teması oluşturabilir.
Bununla birlikte denge yalnızca ayak bileğine bağlı değildir. Gövde kontrolü, kas gücü, duyu, görme ve iç kulak sistemi de ayakta durma ve yürüme dengesini etkiler. Ortez bütün denge problemlerini tek başına ortadan kaldırmaz.
Leaf Spring Dafo Faydaları
Leaf spring dafo kullanımının olası faydaları şunlardır:
- Ayağın yukarı kaldırılmasına destek olması
- Ayak ucunun zemine takılmasını azaltması
- Topukla ilk teması kolaylaştırması
- Hafif plantar fleksiyon kontrolü sağlaması
- Mekanik eklem gerektirmemesi
- Hafif ve düşük profilli olması
- Ayakkabı içerisinde daha az yer kaplayabilmesi
- Daha akıcı bir yürüyüşü destekleyebilmesi
Leaf Spring Dafo Nasıl Yapılır?
Leaf spring dafo, kullanıcının ayağı ve alt bacağı değerlendirilerek kişiye özel ölçüyle hazırlanabilir.
Kişiye özel üretim süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur:
- Ayak ve ayak bileği değerlendirilir.
- Eklem hareket açıklığı ölçülür.
- Kas gücü ve kas tonusu incelenir.
- Diz ve kalça kontrolü gözlemlenir.
- Kullanıcının yürüyüşü analiz edilir.
- Ayak ve alt bacaktan kalıp alınır.
- Ayak uygun hizada modellenir.
- Plastik gövde vakum yöntemiyle şekillendirilir.
- Arka bölümün sertliği ihtiyaca göre belirlenir.
- Kenarlar ve kesim çizgileri düzenlenir.
- Sabitleme bantları eklenir.
- İlk prova yapılır.
- Ayakkabı uyumu kontrol edilir.
- Yürüyüş denemesi gerçekleştirilir.
- Gerekli düzeltmeler tamamlanır.
- Kullanım ve bakım eğitimi verilir.
Leaf Spring Dafo Ölçü Süreci
Leaf spring dafo ölçüsü alınırken ayağın uzunluğu, genişliği, topuk pozisyonu, alt bacak çevresi ve ayak bileği hareket açıklığı incelenir. Kas gücü, diz stabilitesi ve yürüyüş biçimi değerlendirilir. Arka desteğin genişliği ve plastik sertliği, kullanıcının ihtiyaç duyduğu hareket desteğine göre belirlenir.
Leaf Spring Dafo Nasıl Takılır?
Leaf spring dafo, ayağın ve topuğun ortezin içerisine tamamen yerleşmesi sağlandıktan sonra baldır bandı güvenli biçimde kapatılarak takılır.
Takma aşamaları şöyledir:
- Ciltte yara veya kızarıklık olup olmadığı kontrol edilir.
- Dikişsiz veya kırışıksız uzun bir çorap giyilir.
- Ortezin bandı tamamen açılır.
- Ayak ortezin içerisine yerleştirilir.
- Topuk geriye ve aşağıya doğru oturtulur.
- Ayağın taban bölümüne tam temas ettiği kontrol edilir.
- Baldır bandı kapatılır.
- Bant aşırı sıkılmadan sabitlenir.
- Ortez uygun ayakkabının içerisine yerleştirilir.
- Kısa bir yürüyüşle uyum kontrol edilir.
Topuğun tabana tam oturmaması, arka desteğin yanlış noktadan esnemesine ve ciltte baskı oluşmasına neden olabilir. Dafo kullanımında ayağın doğru yerleştirilmesi ve cildin düzenli kontrol edilmesi önemlidir.
Leaf Spring Dafo İçin Ayakkabı Nasıl Olmalıdır?
Leaf spring dafo, yeterli iç hacme sahip, geniş açılabilen ve ortezin hareketini engellemeyen bir ayakkabıyla kullanılmalıdır.
Uygun ayakkabıda şu özellikler bulunabilir:
- Bağcıklı veya cırt cırtlı yapı
- Geniş açılan dil bölümü
- Çıkarılabilir iç taban
- Yeterli burun genişliği
- Ortezi sıkıştırmayan iç hacim
- Dengeli dış taban
- Kaymayan taban yüzeyi
- Topuğu çevreleyen arka bölüm
- Çok yüksek olmayan topuk
- Ortezin arka desteğine baskı yapmayan kalıp
Ayakkabı alınırken ortezin mağazaya götürülmesi ve birlikte denenmesi faydalıdır. Çıkarılabilir iç taban, ortez için daha fazla alan oluşturabilir.
Leaf Spring Dafo Günde Kaç Saat Kullanılır?
Leaf spring dafo, hekim ve ortez-protez uygulayıcısının belirlediği kullanım programına göre takılmalıdır.
Yeni teslim edilen bir orteze alışmak için kullanım süresi kademeli olarak artırılabilir. İlk gün kısa süre takıldıktan sonra cilt kontrol edilir. Belirgin kızarıklık veya ağrı bulunmuyorsa kullanım süresi aşamalı biçimde uzatılabilir.
Her kullanıcı için tek bir günlük süre vermek doğru değildir. Tedavi hedefi, cilt hassasiyeti, aktivite seviyesi ve kullanıcının yaşına göre farklı programlar uygulanabilir.
Leaf Spring Dafo Ciltte İz Yapar Mı?
Leaf spring dafo, ayağı ve alt bacağı çevrelediği için çıkarıldıktan sonra kısa süreli hafif pembe izler bırakabilir.
Yaklaşık 20–30 dakika içerisinde azalan hafif izler genellikle basınç temasına bağlıdır. Uzun süre geçmeyen kızarıklık, morarma, su toplaması, yara, uyuşma veya ağrı normal kabul edilmemelidir.
Cilt sorunu oluşmasının olası nedenleri şunlardır:
- Topuğun tam oturmaması
- Ortezin dar gelmesi
- Çorabın kırışması
- Bandın fazla sıkılması
- Plastik kenarın baskı yapması
- Ayakkabının ortezi sıkıştırması
- Kullanıcının büyümesi veya kilo değişimi
- Aşırı terleme
- Ortezin çatlaması
- Arka bölümün uygun olmayan noktadan esnemesi
Belirgin cilt sorunu oluştuğunda kullanım zorlanmamalı ve uygulama merkezinden kontrol alınmalıdır.
Leaf Spring Dafo Avantajları Nelerdir?
Leaf spring dafo, hafif destek ihtiyacı bulunan kişilerde hareket özgürlüğü ile ayak bileği kontrolünü bir arada sunabilir.
Başlıca avantajları şunlardır:
- Hafif yapıda hazırlanabilmesi
- Mekanik eklem içermemesi
- Daha az bakım gerektirmesi
- Ayağın yukarı kaldırılmasına destek olması
- Ayak ucunun zemine takılmasını azaltabilmesi
- Topuk temasını kolaylaştırabilmesi
- Düşük profilli olması
- Ayakkabı içine daha kolay yerleşebilmesi
- Sabit modellere göre daha fazla hareket sağlaması
- Kişiye özel sertlikte hazırlanabilmesi
- Günlük yürüme hareketini destekleyebilmesi
- Hazır veya kişiye özel seçeneklerinin bulunması
- Belirli modellerin ısı ile uyarlanabilmesi
Leaf spring tasarımların hafif, güçlü, esnek ve çoğu bağcıklı ayakkabıya uyabilecek düşük profilli yapıda hazırlanabildiği belirtilmektedir.
Leaf Spring Dafo Temizliği Nasıl Yapılır?
Leaf spring dafo, ter, kir ve cilt yağlarının birikmesini önlemek için düzenli olarak temizlenmelidir.
Temizlik sırasında şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Ilık su kullanılmalıdır.
- Yumuşak bir bez tercih edilmelidir.
- Hafif sabun kullanılabilir.
- Sert fırça kullanılmamalıdır.
- Çamaşır suyu uygulanmamalıdır.
- Alkol ve çözücü maddelerden kaçınılmalıdır.
- Bantlar aşırı çekilmemelidir.
- Temizlik sonrasında tamamen kurutulmalıdır.
- Kalorifer veya soba üzerinde bırakılmamalıdır.
- Saç kurutma makinesi kullanılmamalıdır.
- Plastik bölüm doğrudan güneş altında bekletilmemelidir.
- Çatlak ve yüzey bozulmaları düzenli kontrol edilmelidir.
Yüksek ısı plastik yapının şeklini değiştirebilir. Bu nedenle ölçü ayarı veya ısı ile düzeltme işlemi kullanıcı tarafından yapılmamalıdır.
Leaf Spring Dafo Ne Zaman Yenilenmelidir?
Leaf spring dafo, ölçü uyumunu kaybettiğinde, plastik gövdesi zarar gördüğünde veya artık yeterli hareket desteği sağlamadığında yenilenebilir.
Yenileme ihtiyacını gösterebilecek belirtiler şunlardır:
- Parmakların tabanın dışına taşması
- Baldır bölümünün dar gelmesi
- Topuğun yerine oturmaması
- Kalıcı cilt kızarıklıkları
- Plastik gövdede çatlak oluşması
- Arka desteğin fazla yumuşaması
- Ortezin yana doğru dönmesi
- Ayak ucunun yeniden yere takılmaya başlaması
- Yürüyüş biçiminin değişmesi
- Bandın yeterli tutunma sağlamaması
- Çocuğun ağrı veya rahatsızlık bildirmesi
- Ayakkabıya sığmaması
- Tedavi hedefinin değişmesi
- Kullanıcının boy veya kilo değişimi
Çocuklarda büyümeye bağlı ölçü değişimi hızlı gerçekleşebilir. Düzenli kontroller, küçük gelen bir ortezin cilt ve eklem üzerinde baskı oluşturmasını önlemeye yardımcı olur.


