Protez Kol
Protez kol, bir kişinin bir veya her iki kolunu farklı nedenlerden dolayı kaybetmesi durumunda kullanılan yapay bir uzuvdur. Kol protezleri, kaybedilen kol’u taklit etmeye çalışarak, kişilere hareket kabiliyeti ve işlevsellik sağlamaya çalışır.
Protez Kol Çeşitleri
Biyonik Kol Protezi
Myo Elektronik Kol Protezi
Kozmetik Kol Protezi
Silikon Kol Protezi
Biyonik kol protezi ve myoelektrik kol protezi, soketin içine yerleştirilen sensör ile beyinden gelen uyarıları proteze ileterek işlevsellik ve kontrol mekanizması sağlamaya çalışır.
Biyonik Protez Kol
Biyonik uzuvlar, soket içindeki sensörler sayesinde kullanıcının kas hareketlerinden oluşan uyarıları algılayıp protez sistemine iletebilen hareketli protez kol çeşitleri arasında değerlendirilebilir. Bu protez çeşidinde parmak hareketleri farklı şekillerde ve belirli ölçülerde kontrol edilebilmektedir
Biyonik kol, birçok farklı fonksiyona sahip olabilen bir protez seçeneğidir. Soketin içindeki sensörler ile kullanıcının kas hareketlerinden kaynaklanan uyarılar algılanabilir ve bu uyarılara bağlı olarak çeşitli hareketler gerçekleştirilebilir.
Biyonik kol protezinde, parmak fonksiyonlarına yönelik hareket seçenekleri protezin modeline göre değişiklik gösterebilir ve farklı kullanım alternatifleri sunabilir. Protezle birlikte, ihtiyaca ve tercihe bağlı olarak ten rengine uyumlu silikon eldiven seçenekleri de sunulabilmektedir.
Biyonik kol protezi kullanımı için hastanın uygunluğu, hekim değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir. Bunun sebebi, hastanın güdük seviyesinin biyonik protez kol kullanımına uygun olup olmadığının hekim tarafından değerlendirilmesinin gerekli olmasıdır.
Elektronik kontrollü bir yapıya sahiptir Kas hareketlerinden alınan uyarılara bağlı olarak çalışır Başparmak yapısı, modele göre elektronik kontrollü özellikler gösterebilir Sıkma ve tutma benzeri hareketlerin gerçekleştirilmesine imkan tanıyabilir Beş parmak, modele bağlı olarak birbirinden bağımsız hareket edebilen bir yapıda olabilir Modeline göre farklı sayılarda fonksiyon seçeneği sunulabilir Ten rengine uyumlu silikon eldiven seçenekleri ile birlikte kullanılabilir
Myo Elektronik Protez Kol
Myoelektrik kol protezi, yarı elektrikli sistem özellikleri gösterebilen bir kol protezi çeşididir. Soketin içerisindeki sensörler ile kullanıcının kas hareketlerinden kaynaklanan uyarılar algılanabilir ve farklı hareketlerin gerçekleştirilmesine katkı sağlayabilir.
Myo elektronik kol protezinde, modele bağlı olarak üç parmakta aktif hareket özelliği bulunabilir. Bu parmaklar farklı hareket fonksiyonları gösterebilir. Diğer iki parmak ise kullanım yapısına göre belirli pozisyonlarda ayarlanabilen bir yapıda olabilir.
Normal el fonksiyonlarına benzer şekilde tutma, çekme ve kavrama gibi bazı hareketlerin gerçekleştirilmesine katkı sağlayabilir. Bu kullanım yapısı, hastanın diğer kolu referans alınarak uygulanan bir aynalama yaklaşımıyla desteklenebilmektedir.
Myoelektrik kol protezi kullanımı için hastanın uygunluğu, hekim değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir. Bunun sebebi, hastanın güdük seviyesinin myo elektrik protez kol kullanımına uygun olup olmadığının hekim tarafından değerlendirilmesinin gerekli olmasıdır.
Yarı elektronik özellikler gösterebilen bir yapıya sahip olabilir El, bilek, dirsek ve omuz seviyesinden itibaren uygulanabilen protez seçenekleri arasında yer alabilir(ampütasyon seviyesine göre doktor karar vermelidir) Soket içerisinde, kas hareketlerinden kaynaklanan uyarılara duyarlı bir sensör bulunmaktadır Protez, kaslardan alınan sinyallere bağlı olarak çalışabilecek şekilde tasarlanmalıdır Kullanım süreci, kişiye ve protezin özelliklerine bağlı olarak pratik hale getirilebilir Modele bağlı olarak üç parmakta aktif hareket özelliği bulunabilir Diğer iki parmak, kullanım yapısına göre sabit veya ayarlanabilir bir pozisyonda bulunabilir Farklı tutuş ve kavrama hareketlerinin gerçekleştirilmesine katkı sağlayabilir
Süs(Kozmetik) Protez Kol
Süs protez kol, genellikle estetik görünüm amacıyla tercih edilen protez seçenekleri arasında yer alabilir. El ve bilek bölümü çoğunlukla pasif yapıda olabilir; bu nedenle el ve parmak hareketleri aktif kullanım özelliği göstermeyebilir. Süs protez kol çeşitleri, kullanılan yapıya göre modüler ve klasik sistem olarak değerlendirilebilir.
Modüler sistem protezde, protezi oluşturan parçalar sökülüp takılabilir şekilde bir araya getirilebilmektedir. Olası bir ihtiyaç, uyarlama veya değişiklik durumunda ise protez parçalarında daha pratik düzenlemeler yapılabilmesi mümkün olabilmektedir.
Klasik sistem kol protezlerinde ise protez parçalara ayrılmaz, protez bütün şekilde üretilir.
Süs kol protezi kullanımı için hastanın uygunluğu, hekim değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir. Bunun sebebi, hastanın güdük seviyesinin süs protez kol kullanımına uygun olup olmadığının hekim tarafından değerlendirilmesinin gerekli olmasıdır.
El ve parmak yapısı hareketsiz özellik gösterir
Estetik görünüm ön planda tutularak hazırlanabilir
Silikon veya PVC eldiven seçenekleri ile sunulabilir
Silikon Protez Kol
Silikon protez kol, ampute seviyesine göre kol amputasyonu sonrası uygulanabilen silikon protez türüdür.
Silikon kol protezi hazırlanırken, diğer kolun ölçüleri referans alınarak kişiye özel bir üretim süreci planlanabilir. Bu süreçte kopyalama benzeri uygulamalardan yararlanılarak silikon kol protezi oluşturulabilir. Görünüm, renk ve boyut açısından doğal ve estetik bir uyum hedeflenebilir. Silikon kol protezlerinde, kişinin anatomik yapısına bağlı olarak benzerlik sağlanması amaçlanır.
Ayrıca elektronik kol protezi kullanan ve estetik görünümü ön planda tutan kişiler için, silikon kol protezi benzeri uygulamalarla protezi dışarıdan kapatmaya yardımcı olabilecek estetik kılıf çözümleri de hazırlanabilmektedir.
Silikon kol protezi kullanımı için hastanın uygunluğu, hekim değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir. Bunun sebebi, hastanın güdük seviyesinin silikon protez kol kullanımına uygun olup olmadığının hekim tarafından değerlendirilmesinin gerekli olmasıdır.
Silikon protez üretilirken dikkat edilmesi gerekenler;
Ten rengi
Kıllar
Damarlar
Kırışıklıklar
Tırnaklar
Kırmızılıklar
Çiller
Çizikler
Protez Kol Seviyeleri
Protez kol ölçüleri, uzuv kaybının bulunduğu bölgeye göre farklı seviyelerde planlanabilmektedir. Dirsek ve omuz bölgesinden uygulanan protez kol seçeneklerinde de seviye farklılıkları dikkate alınabilmektedir. Kol protezinden daha uygun kullanım sağlanabilmesi için protez kol seviyeleri hakkında genel bilgi sahibi olunması faydalı olabilir.
Dirsek altı kol protezleri Dirsek üstü kol protezleri Omuz dezartükilasyon protezleri
Dirsek Altı Protez Kol(Alt Kol)
Dirsek altı kol protezi, dirsek ekleminin alt seviyesinden uygulanabilen protez kol seçenekleri arasında yer alır. Dirsekten veya bilekten uzuv kaybı bulunan kişiler için, kullanım ihtiyacına göre kişiye özel olarak planlanabilmektedir.
Dirsek altı amputasyonlarda kullanılabilecek protez kol çeşitleri:
Myo elektrik kol protezi Biyonik kol protezi Silikon kol protezi
Hastalara hangi protez çeşidinin uygun olacağına hekimler karar vermelidir.
Dirsek Üstü Protez Kol(Üst Kol)
Dirsek üstü kol protezinde bağlantı noktası, kolun dirsek seviyesinin üzerindeki bölüm olarak planlanabilmektedir. Dirsek eklemi ile omuz arasındaki bölgede uzuv kaybı bulunan kişiler için dirsek üstü protez kol seçenekleri değerlendirilebilir. Bu protezler, kullanım ihtiyacına ve model özelliklerine bağlı olarak günlük yaşamda çeşitli hareketlerin desteklenmesine katkı sağlayabilir.
Dirsek üstü amputasyonlarda kullanılabilecek protez kol çeşitleri:
Myo elektrik kol protezi Biyonik kol protezi Silikon kol protezi
Hastalara hangi protez çeşidinin uygun olacağına hekimler karar vermelidir.
Omuz Dezartükilasyon Protez Kol
Omuz dezartikülasyonu protezi, omuz seviyesinden itibaren kol kaybı bulunan kişiler için değerlendirilebilen protez seçenekleri arasında yer alabilir. Omuz dezartikülasyonu protezlerinde, omuz ve dirsek eklemine yönelik olarak kullanım ihtiyacına ve tercihe bağlı mekanik veya elektronik eklem seçenekleri planlanabilmektedir.
Omuz dezartükilasyon amputasyonlarda kullanılabilecek protez kol çeşitleri:
Myo elektrik kol protezi Biyonik kol protezi Silikon kol protezi
Hastalara hangi protez çeşidinin uygun olacağına hekimler karar vermelidir.
Merak Edilen Sorular
Protez kol hakkında merak edilen tüm soruları cevapladık. Detaylıca okuyabilir ve bilgi sahibi olabilirsiniz.
Takma Kol Nasıl Çalışıyor?
Takma kol, soket içerisinde yer alan sensörler aracılığıyla kullanıcının kas hareketlerinden kaynaklanan uyarıların protez sistemine iletilmesine yardımcı olabilen bir yapıda olabilir. Bu uyarılara bağlı olarak protezde çeşitli hareketlerin gerçekleşmesi mümkün olabilmektedir. Bu çalışma prensibi, daha çok biyonik ve myoelektrik protez kol seçeneklerinde görülebilen özellikler arasında değerlendirilebilir.
Protez Kaç Günde Hazır Olur?
Kol protezi teslim süresi, ölçü, üretim ve uygulama sürecine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Protez Kolun Bakımı Nasıl Yapılır?
Protez kolun bakımı oldukça basittir. Nemli bir bez yardımı ile protezin dışı ve soketin için zarar vermeyecek bir baskı ile silinebilir.
Kol Protezi Suya Değebilir mi?
Biyonik veya myoelektrik kol protezleri elektrik aksam barındırdıkları için suya değmeleri önerilmez. Fakat süs ve silikon kol protezlerinde herhangi bir problem yaşanmaz.
Mekanik Protez Kol Var mı?
Mekanik kol protezi ifadesi, kullanım alanına ve sınıflandırmaya göre her zaman ayrı bir protez kol kategorisi olarak değerlendirilmeyebilir. Günümüzde kol protezi seçenekleri arasında daha çok elektronik, yarı elektronik ve estetik amaçlı protez uygulamaları öne çıkabilmektedir. Mekanik sistemler, elektrikli bileşen içermeyen yapıları nedeniyle bazı sınıflandırmalarda farklı şekilde ele alınabilir. Bu tür sistemler, protez bacak uygulamalarında ise daha yaygın olarak değerlendirilebilmektedir.
Takma Kol Protezi Nasıl Takılır?
Protez kol takma işlemi, protezin yapısına ve kullanıcının uygulama şekline bağlı olarak farklılık gösterebilmekle birlikte genellikle belirli adımlarla gerçekleştirilmektedir. Uygulama öncesinde, ihtiyaç durumuna göre güdük bölgesine uygun bir yardımcı ürün kullanılabilir. Ardından protez soketi dikkatli şekilde yerleştirilebilir. Biyonik ve myoelektrik protezlerde, sistemin çalışmasının ve uyumun değerlendirilmesi amacıyla belirli hareket kontrolleri yapılabilir. Diğer protez seçeneklerinde ise uygun konumlandırma ve rahat kullanım ön planda tutulabilir.
Protez Kol Ömrü Ne kadar?
Protez kol kullanım süresi; kullanım şekli, bakım düzeni, malzeme yapısı ve kişinin günlük yaşam koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Protezini dikkatli ve düzenli kullanan kişilerde daha uzun süreli kullanım mümkün olabilir. Garanti süresi ise ürün ve uygulama kapsamına göre farklılık gösterebilmektedir.
Protez Kollar Nasıl Çalışır?
Protez kol modelleri arasında, aktif hareket özelliği sunabilen seçenekler daha çok biyonik ve myoelektrik protez kollar arasında değerlendirilebilmektedir. Bu protezler, soket içerisinde yer alan sensörler aracılığıyla kullanıcının kas hareketlerinden kaynaklanan uyarıların algılanması ve bu uyarılara bağlı olarak sistemin çalışması prensibine dayanabilmektedir.
Bu iletiler, tutma, çekme ve kavrama gibi günlük yaşamda kullanılan çeşitli hareketlerle ilişkili olabilmektedir. Robot kol nasıl çalışır? sorusuna verilebilecek yanıtlardan biri ise, biyonik kol protezlerinde modele bağlı olarak el bileği ve parmaklarda daha fazla hareket seçeneği bulunabilmesi; myoelektrik protez kollarda ise bu hareket yapısının daha sınırlı özellikler gösterebilmesidir.
Protez Kol Seviyeleri Nedir?
Dirsek altı protez kol
Dirsek üstü protez kol
Omuz dezartikülasyon protez kol